Po co nam wieże dla jerzyków? Przyrodnik wyjaśnia

BUDŻET OBYWATELSKI, wieże jerzyków Przyrodnik wyjaśnia - zdjęcie, fotografia
  • Fotka nr 0 z 4
  • Fotka nr 1 z 4
  • Fotka nr 2 z 4
  • Fotka nr 3 z 4
Życie Piły 02/11/2014 11:47

Budowa wieży lęgowych dla jerzyków to jedna z dwunastu inwestycji, które zostaną zrealizowane w ramach Budżetu Obywatelskiego Piły na 2015 rok. Wieże mają stanąć na osiedlu Górnym, Jadwiżynie, Koszycach i w Śródmieściu. Co nam da ta inwestycja? Wyjaśnia Kamil Kryza, przewodniczący Pilskiego Koła Klubu Przyrodników. W Życiu Piły publikujemy fragment jego artykułu, w którym wyjaśnia po co buduje się wieże dla jerzyków.

 

Po co powstaną te wieże i dlaczego jerzyki mają w nich założyć swoje gniazda?
Pierwotnie jerzyki przystępowały do lęgów m.in. na wysokich urwiskach, gdzie w załomach i na półkach skalnych budowały swoje proste, mało skomplikowane gniazda. Z upływem czasu, kiedy osady ludzkie rozrastały się, a budowane budynki były coraz wyższe, jerzyki zaczęły zasiedlać miasta. Podobnie jak w swoim pierwotnym siedlisku, wyszukiwały w budynkach o odpowiedniej wysokości, wszelkich otworów, szczelin, szpar pod parapetami, rynnami itp. gdzie budowały swoje gniazda. W ciągu ostatnich kilkudziesięciu lat szczególnie upodobały sobie osiedla mieszkaniowe tworzone przez bloki z tzw. wielkiej płyty. Dzięki niewielkiej precyzji, z jaką je budowano, powstały liczne miejsca gdzie jerzyki oraz inne gatunki ptaków mogły zakładać gniazda i z sukcesem wyprowadzać młode. Bardzo atrakcyjny dla ptaków stał się tzw. stropodach, czyli wolna przestrzeń między ostatnią kondygnacją budynku a dachem oraz wszelkie związane ze stropodachem szczeliny. Obecnie jednak stropodachy stały się dla jerzyków potencjalnym zagrożeniem lub nawet śmiertelną pułapką. Dzieje się tak dlatego, że wraz z poszukiwaniem sposobów jak najmniejszego zużycia energii służącej do ogrzewania budynków mieszkalnych, budynki te podlegają termomodernizacji, czyli ociepleniu. W trakcie termomodernizacji ściany budynku pokryte zostają izolacyjną warstwą styropianu różnej grubości, wszelkie otwory i szczeliny zostają zamknięte, a dodatkowo przestrzeń stropodachu zostaje wypełniona różnymi materiałami, tak aby straty energii były jak najmniejsze. W wyniku tego typu remontów ptaki bezpowrotnie tracą miejsce, w których przystępowały do lęgów. Co gorsze remonty te wykonywane są głównie w okresie wiosny i lata, czyli w trakcie okresu lęgowego ptaków. Przez co często dochodzi nie tylko do utraty miejsca, w którym ptaki przystępują do lęgów, ale również do zamurowywania żywcem jaj i/lub piskląt. Należy podkreślić, że działania te są niezgodne z obowiązującym prawem i są zabronione, o czym muszą wiedzieć i pamiętać zarówno administratorzy budynków, jak i bezpośredni wykonawcy prac termomodernizacyjnych.

 

Jerzyk - ptak osiedlowy
W przeciwieństwie do innych gatunków ptaków gniazdujących w budynkach, pisklęta jerzyków w gniazdach są ciche i spokojne. Również ze względu na to, że rodzice często w poszukiwaniu pokarmu opuszczają pisklęta na długie okresu czasu są one odporne na brak wody i pożywienia. Takie zachowanie piskląt oraz fakt, że największa aktywność rodziców wokół gniazda przypada na okres rana oraz późnego popołudnia i wieczoru powoduje, że często mieszkańcy osiedli nie maja świadomości, że w ich budynku gniazdują jerzyki. Dlatego bardzo istotne jest, aby przed przystąpieniem do termomodernizacji budynku została przeprowadzona inwentaryzacja ornitologiczna wykonana przez doświadczonego ornitologa. Najlepiej kiedy taka ekspertyza zostanie wykonana w sezonie lęgowym poprzedzającym remont budynku, czyli rok wcześniej. Jeżeli nie jest to możliwe należy bezpośrednio przed rozpoczęciem prac remontowych wykonać inwentaryzację ornitologiczną i na podstawie jej wyników dostosować harmonogram prac do okresu lęgowego ptaków. Dzięki odpowiedniemu przygotowaniu termomodernizacji i ustaleniu harmonogramu prac możemy uchronić jerzyki i ich pisklęta przed śmiercią, jak również w miarę możliwości zachować miejsca, w których ptaki te będą mogły w przyszłości przystąpić do lęgów. Niestety na podstawie przeprowadzonych badań stwierdzono, że w wyniku postępujących w ostatnich latach termomodernizacji budynków spada liczebność jerzyków. Dzieje się tak dlatego, że ptaki te tracą coraz więcej miejsc gdzie mogą zbudować gniazdo, wychować i z sukcesem wyprowadzić pisklęta.


Począwszy od 2009 r. Pilskie Koło Klubu Przyrodników corocznie podejmuje interwencje w sprawie jerzyków oraz innych ptaków gniazdujących w budynkach. Zdecydowana większość tych interwencji dotyczy termomodernizacji budynków mieszkalnych przeprowadzonych tuż przed lub w trakcie okresu lęgowego ptaków. Dotychczas interwencje takie zostały przeprowadzone na osiedlach przy ul. Rogozińskiej, Al. Wojska Polskiego, Zamenhofa i Żeromskiego. Większość tych interwencji zakończyła się mniejszym lub większym sukcesem, czyli uratowaniem gnieżdżących w budynkach ptaków oraz ich miejsc gniazdowania.

 

Dlaczego warto stawiać wieże i wywieszać budki lęgowe dla jerzyków na naszych osiedlach?
Odpowiedź jest bardzo prosta. Jerzyki odżywiają się wyłącznie owadami upolowanymi podczas lotu. Według różnych źródeł jeden ptak w ciągu doby może złapać od kilkuset do kilku tysięcy, a nawet do 20 tysięcy owadów. Często wśród nich znajdują się gatunki uciążliwe dla człowieka: komary, meszki i muchy. Wniosek jest jeden: liczna populacja jerzyków może stać się alternatywą dla owadobójczych preparatów chemicznych oraz akcji odkomarzania terenów zielonych w pobliżu osiedli mieszkaniowych i miast. Przez co ograniczone zostaną wydatki środków publicznych oraz użycie chemikaliów mogących mieć negatywny wpływ na nasze zdrowie oraz otaczające nas środowisko.

 

Autor: Kamil Kryza, przewodniczący Pilskiego Koła Klubu Przyrodników. 
Cały artykuł oraz informacje na temat działalności Klubu znajdziecie na stronie internetowej PKKP oraz na Facebooku.

Po co nam wieże dla jerzyków? Przyrodnik wyjaśnia komentarze opinie

Dodajesz jako: |


Ogłoszenia PREMIUM

Chcesz coś sprzedać lub kupić, oferujesz usługi, szukasz pracownika lub pracy?

Dodaj swoje drobne ogłoszenie w naszym serwisie. Zapraszamy!

Dodaj ogłoszenie
Reklama
 Reklama